चिनियाँ गाडी नेपालमा ल्याउन समझदारी

नारायण सापकोटा/बेइजिङ (नागरिक)- 

जापानी प्रविधिमा चीनमा तयार पारिएका गाडी नेपालमा बिक्री गर्न बेइजिङ अटो वर्क्स र आइएमइ समूहबीच मंगलबार समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ। समझदारीपत्रमा आईएमइ समूहका अध्यक्ष चन्द्र ढकाल र चिनियाँ कम्पनी अन्तराष्ट्रिय विकास विभागका जनरल मेनेजर वागं ह्यापेंगले बेइजिङमा हस्ताक्षर गरेका छन्। भारतीय ठूला गाडी ट्रक, ट्रिपरको बिक्री गर्दै आएको आइएमईले चीनका ठूला साना दुबै गाडी नेपाल लैजाने जनाएको छ। केही दिनभित्र गृहकार्य गरी गाडी नेपाल लगिने ढकालले नागरिकलाई बताए। जापानी प्रविधिबाट बनेको पिकअप, भ्यान, माइक्रोबस,जिप, एम्बुलेन्स आइएमइले नेपाल लैजाने जनाएको छ। जापानी भन्दा चिनियाँ गाडी सस्तो हुने भएकोले चिनियाँ गाडीले बजार लिने विश्वास ढकालले व्यक्त गरे। चीनमा विएडब्लु दोस्रो ठूलो कम्पनी हो। यसमा सरकारको स्वामित्व छ। सन् १९५८ देखि यो कम्पनी चिनमा संचालनमा छ। सन् २००७ देखि यो कम्पनीले विदेशमा गाडी निर्यात गर्न थालेको हो।

तेस्रो मुलुकका गाडी महँगिए

सुजित महत

काठमाडौ, २०६६ भाद्र २७ - सभासद ओमप्रकाश शर्माले २८ लाख रुपैयाँ पर्ने गरी हुन्डाईको टक्सन गाडी आयात गर्न प्रतीतपत्र खोलेका थिए । तर आइपुग्दा त्यसको मूल्य अब ५० लाख नाघ्ने देखिएको छ । यो अवस्थामा पुगेको उनी एक्ला ग्राहक होइनन् । तेस्रो मुलुकबाट आयातित अधिकांश कारजिपको मूल्यमा उच्च वृद्धि हुने भएको छ । न्यून बिजकीकरण भएको भन्दै भन्सारले मूल्यांकन वृद्धि र बजेटले कर महसुल बढाएकाले तेस्रो मुलुकबाट आयात हुने चारपांग्रे सवारी थप महँगा हुने भएका हुन् ।
आयातकर्ताले घोषणा गरेको मूल्यमा भन्सारले दोब्ब्ारसम्म मूल्यांकन बढाएको छ । भन्सारले मूल्यांकन वृद्धि गर्नुपरेमा बढाएको मूल्यको ५० प्रतिशत जरिवानासमेत तिराउछ ।
शर्माले ९ हजार १ सय ३६ अमेरिकी डलर -७ लाख ३ हजार ४ सय ७२ रुपैयाँँ) मा झिकाएको टक्सनको मूल्य भन्सारले १८ हजार २ सय ५१ डलर -१४ लाख ५ हजार ३ सय २७) निर्धारण गरिदिएको
छ । न्यून बिजकीकरण भएको भन्दै भन्सारले मूल्यांकन बढाएको बताउँदै आएको छ । भन्सारले कायम गरेको मूल्यमा २ सय ५ प्रतिशत कर महसुलका साथै ९ हजार १ सय २५ डलर -७ लाख २ हजार ६ सय २५) जरिबाना तिरेर गाडी छुटाउनुपर्ने अवस्था आएको उनले बताए ।
'अब किन्न सकिँदैन,' उनले भने, 'भन्सार र अधिकृत बिक्रेतालाई नै खरिद गरिदिन भनेको छु ।' आयातित गाडी अधिकृत बिक्रेतामार्फत खरिदकर्ता स्वयंले झिकाएका कारण समस्या जटिल भएको शर्माले बताए ।
मूल्यांकन विवादले साउनयता तेस्रो मुलुकबाट आयातित अधिकांश कारजिप वीरगन्ज भन्सारमा थन्किएका छन् । 'गाडीको मूल्यांकनमा १ हजार डलर वृद्धि गर्दा उपभोक्ता मूल्य झन्डै २ लाख रुपैयाँँ बढ्छ,' नेपाल अटोमोबाइल डिलर्स एसोसिएसनका प्रवक्ता गोपी न्यौपानले भने, 'जरिबानासमेत तिर्नुपर्दा यो अझ बढ्छ ।'
सुख्खा बन्दरगाह भन्सार ल्याइएका १० वटा ल्यान्डरोभर जिपको मूल्यांकन दोब्बरभन्दा बढी वृद्धि गरिएको छ । आयातकर्ताले १६ हजार २८ अमेरिकी डलर उल्लेख गरेको गरेको ल्यान्डरोभरको मूल्य भन्सारले २२ हजार स्टर्लिङ पाउन्ड -करिब ३४ हजार डलर) तोकेको
छ । टक्सन र ल्यान्डरोभरका गाडीमा बढी न्यून बिजकीकरण भएको आरोप भन्सारको छ । 'अरू गाडीमा मूल्यांकन धेरै बढाउनुपर्ने अवस्था छैन,' वीरगन्ज भन्सार प्रमुख केवल भण्डारीले भने ।
१३ हजार २ सय डलरमा आयात भइरहेको किया स्पोर्टेजको मूल्य १६ हजार ५८ डलर निर्धारण गरिएको छ । भन्सारले ६ हजार ५ सय डलरमा आयात भइरहेको किया रिओको मूल्यांकन ७ हजार ३ सय ५० निर्धारण गरेको छ । १८ लाख ४० हजार जापानी येनमा मूल्य घोषणा गरिएको निसान एक्सट्रेल १९ लाख ९२ हजार येनमा जाँचपास गर्न भनेको छ । भन्सारले कूटनीतिक नियोगले घोषणा गरेको मूल्यलाई आधार मानेर मूल्य निर्धारण गरेको छ ।
आयातकर्ताहरू कूटनीतिक नियोगको मूल्यलाई मात्र आधार मान्न नहुने जिकिर गर्छन् । न्यौपानेका अनुसार नियोगले कोटेसनमार्फत आयात गर्ने भएकाले यसै पनि गाडीको मूल्य बढी पर्छ । साथै अतिरिक्त सुविधा थप गरिने भएकाले सामान्य गाडीभन्दा महँगा हुन्छन् । नाडाको प्रतिनिधिमण्डलले खरिदकर्ताले नै प्रतीतपत्र खोलेर आयात गरेकाले अधिकृत बिक्रेतालाई समस्या पर्ने जिकिर गर्दै उत्पादकले पठाइसकेका गाडी साविककै मूल्यमा जाँचपास गरिदिन अनुरोध गरेका थिए । 'तर अर्थमन्त्रीले त्यसो गर्न नसक्ने भन्दै आयातकर्ताले घोषणा गरेको मूल्य वास्तविक भए प्रमाण पेस गर्न भन्नुभयो,' न्यौपानेले भने ।